बुटवल, साउन ३ गते ।

सफा, स्वच्छ र संक्रमणरहित हुनुपर्ने अस्पताल आफैंमा रोगको भण्डार जस्तो देखियो भने त्यहाँ उपचारका लागि आउने बिरामीको अवस्था के होला? बुटवलस्थित लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालको एक संवेदनशील भवनभित्रको दृश्यले यस्तै गम्भीर प्रश्न उब्जाएको छ।

अस्पतालको इमर्जेन्सी वार्ड भएको भवन, जहाँबाट माथिल्लो तलामा रहेका अत्यन्तै संवेदनशील कक्षहरू— क्याथ ल्याब (Cath Lab), आईसीयू (ICU) वार्ड र मेडिकल वार्डतर्फ जाने मुख्य भर्याङ पर्दछ, त्यसकै तल्लो भाग (भर्याङमुनि) को दृश्य हेरिनसक्नु छ। प्रविधिको यो युगमा र स्वास्थ्य क्षेत्रको संवेदनशीलतालाई बुझेका भनिएका जिम्मेवार निकायहरूकै नाकमुनि स्वास्थ्यको धज्जी उडाइएको भान हुन्छ।

मुख्य समस्या र अस्तव्यस्तता:

भर्याङमुनि डम्पिङ साइट: पहिलो तलामा जाने मुख्य भर्याङबाट सिधै तल हेर्दा आँखा बिझाउने गरी फोहोरको डंगुर थुपारिएको छ। अस्पताल प्रशासनले काम नलाग्ने पुराना सामान, कबाड र फोहोर फाल्ने ठाउँका रूपमा यस संवेदनशील क्षेत्रलाई प्रयोग गरेको देखिन्छ।

गुट्खा र सुर्तीको थुकले कुरुप: बिरामी र तिनका आफन्तहरू आवतजावत गर्ने यसै भर्याङको कुनाकाप्चालाई मानिसहरूले गुट्खा, तमाखु खाएर थुक्ने “डस्टबिन” जस्तो बनाएका छन्। भित्ता र भुइँमा जताततै थुकका दागहरू प्रष्ट देखिन्छन्, जसले संक्रमणको जोखिमलाई तीव्र पारेको छ।

संवेदनशील वार्डकै बाटोमा दुर्गन्ध र फोहोर: अस्पतालको जुन भवनमा आईसीयू र क्याथ ल्याब जस्ता अति संवेदनशील र संक्रमणबाट जोगाउनुपर्ने कक्षहरू छन्, त्यहीँ जाने मुख्य मार्गको भुइँतलामा यसरी फोहोरको साम्राज्य फैलिनुले अस्पताल व्यवस्थापनको चरम लापरवाहीलाई छताछुल्ल पारेको छ।

गम्भीर स्वास्थ्य जोखिम

गम्भीर अवस्थाका बिरामीहरूलाई इमर्जेन्सीबाट आईसीयू वा मेडिकल वार्डमा लैजाँदा यही बाटो प्रयोग गरिन्छ। खुला रूपमा फालिएको फोहोर र जताततै गरिएको थुकका कारण हावाको माध्यमबाट विभिन्न किसिमका ब्याक्टेरिया र भाइरसहरू सिधै बिरामीको सम्पर्कमा पुग्ने खतरा रहन्छ। निको हुन आएका बिरामीहरू उल्टै थप कडा संक्रमण (Nosocomial Infection) बोकेर फर्किनुपर्ने अवस्था यहाँ सिर्जना भएको छ।

“स्वास्थ्यको क्षेत्रमा हुनुपर्ने न्यूनतम मापदण्ड र सरसफाइ समेत अस्पतालभित्र कायम नहुनु दुःखद छ,” एक सेवाग्राहीले आक्रोश पोखे।

प्रादेशिक स्तरकै ठूलो र प्रतिष्ठित दाबी गरिने लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालको यो कुरुप र विवश दृश्यले अस्पताल प्रशासन र सरसफाइ टोलीको अक्षमतालाई प्रष्ट पार्छ। यस विषयमा अस्पताल प्रशासनले तत्काल ध्यान दिई उक्त क्षेत्रको फोहोर हटाउन, कडा निगरानी राख्न र सरसफाइ सुनिश्चित गर्न ढिला भइसकेको छ। स्वास्थ्य संस्थाभित्रै स्वास्थ्यको खेलबाड गर्ने यस्ता गतिविधिमाथि कहिले रोेक लाग्ला? उपभोक्ता र बिरामीहरू जवाफको पर्खाइमा छन्।